حیا غریزه ای است که مانع ارتکاب و انجام اعمال زشت و قبیح شده و نیز مانع تعمّد در از بین بردن و تقصیر در حقوق حق تعالی و خلق خدا می شود

2 نوع حیا داریم : حیای نفسانی - حیای ایمانی

حیای نفسانی :  شرمی است که خداوند آن را در همۀنفوس آورده است؛ مانند شرم از کشف عورت و جماع بین مردم

حیای ایمانی : شرمی است که مؤمن را از ارتکاب معاصی از ترس خدا باز می دارد.

معنای عفت : عفّت در اصل به معنای خویشتن داری، تسلّط بر نفس و نقطه مقابل شهوت پرستی و شکم پرستی است.

و به عبارت دیگر عفّت عبارت است از خودداری کردن از آن چه حرام است و در عین حال زیباست.

انواع عفت:

1 - عفت شهوت

گاهی افراد از همسر خود دور می افتند و بعضی هنوز ازدواج نکرده اند و از آنجا که با افراد سروکار دارند، عوامل تحریک زیادی سر راه آنها قرار می گیرد.

قرآن به چنین کسانی که امکان ارضای نیاز جنسی از راه مشروع برایشان فراهم نیست، می فرماید: «وَ لْیَستَعْفِفِ الَّذِینَ لا یجِدُونَ نِکاحاً حَتی یُغْنِیهُمُ اللَّهُ مِن فَضلِهِ. . . » و آنها که امکان ازدواج و (ارضای شهوت) ندارند باید عفت پیشه کنند تا خداوند آنانرا به فضلش بی نیاز سازد.

«نکاح» از نظر لغت به عمل جنسی و ارضای شهوت گفته می شود و صرف عقد «نکاح» نیست. پس، خطاب خداوند در این آیه، به همۀکسانی است که نمی تواند نیاز جنسی خود را برآورده کنند.

از طرفی، گاه با تمام تلاش و کوشش ها، امکان ازدواج فراهم نمی گردد و خواه و ناخواه انسان مجبور است مدتی را با محرومیت بگذراند.

قرآن به این گونه افراد تذکر می دهد که مبادا در این وضع گمان کنند آلودگی جنسی برای آنها مجاز است و ضرورت چنین ایجاب می کند! از این رو، بلافاصله در آیۀبعد دستور پارسائی را هر چند مشکل باشد به آنها داده و می گوید: و آنها که وسیله ازدواج ندارند باید عفت پیشه کنند، تا خداوند آنان را به فضلش بی نیاز سازد.

۲. حیا و عفت در نگاه شهوانی:

آیه ای در سورۀنور سراسر این سوره دستور العمل حیا و عفت است، مرتبه ای بالاتر از آنچه را در مورد قبل گفتیم، بیان می فرماید و مؤمنان را موظف می کند که حیا و عفت چشم را رعایت کنند و مواظب نگاه خود باشند تا گرفتار بی عفتی و غلبۀشهوت نشوند: «قُل لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصرِهِمْ وَ یحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِک أَزْکی لهَُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا یَصنَعُونَ»

به مؤمنان بگو چشم های خود را (از نگاه به نامحرمان ) فرو گیرند، و فروج خود را حفظ کنند، این برای آنها پاکیزه تر است، خداوند از آنچه انجام می دهید آگاه است.

۳- عفت شکم:

گاه بعضی به بهانه کمی درآمد و حقوق دست به کارهایی می زنند که باعث آلودگی آنها و شکستن عزت آنها می گردد. قرآن نمونه ای را مطرح می کند که از شرایط آنها سخت تر وجود ندارد، ولی آنها عفت به خرج داده و خود را آلوده نکردند.

از دیرباز و در امت های گذشته و سایر ادیان نیز حجاب جایگاه ویژه ای داشت و زنان باید آن را رعایت می کردند.

حجاب برای مصونیت بانوان بوده تا دیدهای آلوده نامحرم را از آنان دور سازد

چنانچه خداوند در قرآن کریم خطاب به پیامبر میفرماید، به دختران و زنان خود و زنان مومنان بگو

هنگامی که از منزل خارج می شوند خود را از دید نامحرم حفظ کنند.

زنان و دختران برای آنکه از دهن شهوت آلود و جنسی نامحرم مصون باشند، باید بدن خود را بطور کامل پوشش دهند و در این مورد استفاده از چادر بهترین گزینه است.

برای آنکه دختران و زنان را بتوان به حجاب تشویق کرد، از راه هایی همچون برگزاری همایش هایی در این خصوص و تشویق جوانان به رعایت حجاب میتوان استفاده کرد.